Naistan

 

دراوسێكان

| ئه‌رشیڤ | ئێمه‌یل |

به‌خێر بێن ..... ئیحسان ناوێك ئه‌م بڵاگه‌ ده‌نووسێت..... ئێوه‌ش ده‌توانن كۆمێنت بنووسن.

2004/02/25

چه‌ند رۆژێك له‌مه‌وبه‌ر و به‌ دره‌نگه‌وه‌ نووسینه‌كه‌ی به‌ختیار عه‌لیم سه‌باره‌ت به‌ كۆچ خوێنده‌وه‌. نووسینه‌كه‌ به‌ دوو به‌ش له‌ گۆڤاری ره‌هه‌نددا بڵاوكراوه‌ته‌وه‌. پێموایه‌ ئه‌م نووسینه‌ی به‌ختیار هه‌وڵێكی جیددیه‌ بۆ به‌ بابه‌تکردنی دیارده‌یه‌ك كه‌ كاریگه‌رییه‌كی زۆری به‌سه‌ر ئێستا و دواڕۆژی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردیه‌وه‌ هه‌یه‌ و ده‌بێت. بۆیه‌ پێموایه‌ بابه‌تێكه‌ شایانی‌ خوێندنه‌وه‌ و لێوردبوونه‌وه‌یه‌.
به‌ختیار له‌ دووتوێی نووسینه‌كه‌یدا گه‌لێك له‌ بۆچوونه‌ سۆسیۆلۆژیه نوێ و هاوچه‌رخه‌كانی خستوونه‌ته‌ روو، هه‌ر له‌ بۆچوونه‌كانی سۆسیۆلۆگێكی كلاسیكی وه‌ك زیمله‌وه‌ بگره‌ تا بۆچوونه‌كانی فێنۆمێنۆلۆژیستێكی وه‌ك شوتس و دواتر پارك و تا ده‌گاته‌ هاوچه‌رخێكی وه‌ك نۆیمان.
دوای خوێندنه‌وه‌ی هه‌ردوو به‌شی بابه‌ته‌كه‌ چه‌ند تێبینیه‌کم یان باشتر بڵێم چه‌ند سه‌رنجێکم لا گه‌لاڵه‌بوون كه‌ حه‌زده‌كه‌م بیانخه‌مه‌ڕوو.
1. پێموایه‌ یه‌كێك له‌و شتانه‌ی كه‌ له‌ هه‌مان كاتدا هه‌م بابه‌ته‌كه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندكردووه‌ و هه‌م وه‌ك مه‌ترسیه‌ك بۆ سه‌ر زانستیبوونی نووسینه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ نووسه‌ر خۆی كۆچبه‌رێكه‌ و له‌ ناوه‌ڕاستی نه‌وه‌ده‌كانه‌وه‌ ژیانێكی كۆچبه‌رانه‌ ده‌ژیه‌ت. ئه‌مه‌ وایكردووه‌ كه‌ نووسه‌ر له‌ نزیكه‌وه‌ هه‌ست و ده‌رك به‌ بار وهه‌لومه‌رجی ده‌روونی و كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌سی كۆچبه‌ر و كۆچبه‌ران بكات، به‌ڵام له‌ هه‌مان كاتیشدا هه‌میشه‌ وه‌ك مه‌ترسیه‌كی له‌باربه‌ری هه‌ڵسه‌نگاندن و لێكدانه‌وه‌یه‌كی زانستیانه‌ به‌ ناو دێڕه‌كانی نووسینه‌كه‌دا ده‌خولێته‌وه‌.
2. له‌م نووسینه‌یدا كاك به‌ختیار به‌ دورودرێژی باسی باری ده‌روونی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌سی كۆچبه‌ری كورد ده‌كات، هه‌ستده‌كه‌م زۆربه‌ی بۆچوونه‌كانیشی وه‌سفكردنێكی دروست و راستگۆیانه‌ی ئه‌و كه‌سێتییه‌ بن، به‌ڵام به‌بێ پشتبه‌ستن به‌ توێژینه‌وه‌كی مه‌یدانی و ئێمپیری ناتوانین هه‌روا ته‌سلیمی ئه‌و ده‌ره‌نجامانه‌ بین كه‌ نووسه‌ر پێیانگه‌یشتووه‌، هه‌ر بۆ نموونه‌ به‌ختیار باس له‌وه‌ده‌كات كه‌ كۆچبه‌ری كورد دوای ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌گاته‌ شوێنی مه‌به‌ست هه‌ستێكی گوناهـ و خۆ به‌خه‌تابارزانینی لادروستده‌بێت. نازانم به‌بێ توێژینه‌وه‌كی ئێمپیری چۆن ده‌توانین بۆچوونێكی له‌مجۆره‌ ئاوا ته‌عمیمكه‌ین؟ هه‌ربۆ نمونه‌ له‌و باره‌یه‌وه‌ له‌ چه‌نین كۆچبه‌رم پرسی كه‌ له‌ كاتی كۆچكردنیاندا ته‌مه‌نیان له‌سه‌رووی 25 ساڵیشه‌وه‌ بووه‌، كه‌چی به‌توندی ئه‌و بۆچوونه‌یان ره‌تده‌كرده‌وه‌ و به‌هیچ جۆرێك هه‌ستیان به‌و هه‌سته‌ی گوناهـ و خۆ به‌خه‌تابارزانینه‌ نه‌كردووه‌ و ناكه‌ن. منیش نامه‌وێ ئه‌و پرسینه‌م ته‌عمیمكه‌م و پێچه‌وانه‌ی راكه‌ی كاك به‌ختیار بسه‌لمێنم، به‌ڵام به‌ گرنگیشی ده‌زانم بۆ گه‌یشتن به‌ ده‌ره‌نجامی له‌مجۆره‌ پشت به‌ ئێمپیری ببه‌ستین و ئه‌و بۆچوونانه‌ی كه‌ لای نووسه‌ر گریمانه‌ن له‌م ڕێگایه‌وه‌ پشتقایمبكرێن.
3. كاك به‌ختیار له‌ وه‌سفكردن و خستنه‌ڕووی په‌شێوی حاڵی كۆچبه‌ری كورددا كه‌متر یان ده‌توانم بڵێم زۆر كه‌م لای به‌لای ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه‌دا ‌كردۆته‌وه‌ كه‌ كۆچبه‌رانی‌ كوردیان گرتوونه‌ته‌خۆ. پێموایه‌ یه‌كێك له‌و فاكته‌ره‌ هه‌ره‌گرنگانه‌ی كه‌ پڕۆژه‌ی كۆچ به‌ ئامانجه‌ ئیجابیه‌كانی خۆی ده‌گه‌یه‌نێت و یانیش پڕۆژه‌كه‌ تووشی شكست ده‌كات، هه‌ڵوێستی ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه‌یه‌ كه‌ داڵده‌ی په‌ناهه‌نده ‌و كۆچبه‌ران ده‌ده‌ن‌. پێموانییه ته‌نیا كه‌سی كۆچبه‌ر و ئه‌و كۆمه‌ڵگه‌یه‌ی كه‌ ئه‌وی لێوه‌هاتووه‌ له‌ پڕۆسه‌ی به‌ ئامانجگه‌یانده‌ یان شكستپێهێنانی پڕۆژه‌ی كۆچدا كارا و كاریگه‌ر بن. ئه‌گه‌ر بشمانه‌وێ ده‌ره‌نجامه‌كانی كۆچی به‌ربڵاو و به‌ لێشاوی كوردان زانستیانه‌ هه‌لسه‌نگێنین، ده‌بێ له‌لایه‌ك هه‌لومه‌رجی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و له‌لایه‌كی دیكه‌شه‌وه‌ بۆچوون، ره‌فتار، چاوه‌ڕوانی و مامه‌ڵه‌ی ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه‌شمان له‌ ئاست كۆچبه‌راندا له‌به‌رچاو بێت كه‌ ژماره‌یه‌كی زۆری كوردیان داڵده‌داون. ده‌كرێ كاریگه‌ری رۆڵی ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه‌ له‌ جیاوازی باری كۆچبه‌رانی كورد له‌ وڵاته‌ جیاوازه‌كاندا تاڕاده‌یه‌ك تاووتوێبكرێت و بخرێته‌روو.‌

ئێوه‌ ده‌ڵێن چی؟