Naistan

 

دراوسێكان

| ئه‌رشیڤ | ئێمه‌یل |

به‌خێر بێن ..... ئیحسان ناوێك ئه‌م بڵاگه‌ ده‌نووسێت..... ئێوه‌ش ده‌توانن كۆمێنت بنووسن.

2002/12/28

رووبه‌ڕووبوونه‌وه
رۆژێكیان پیاوێك ده‌چووه‌ سه‌ر كار، له‌ڕێگادا رووبه‌ڕووی پیاوێكی دیكه‌بووه‌وه‌، كه‌ نانێكی سپی پۆڵۆنی كڕیبوو و به‌ره‌وماڵ به‌ڕێگاوه‌ بوو.
ئه‌وه‌ی راستی بێت ئه‌مه‌ ته‌واوی مه‌سه‌له‌كه‌ ‌بوو.
******
سۆنێت
جارێكیان شتێكی یه‌كجار سه‌یرم به‌سه‌رهات: به‌ یه‌كجار له‌بیرم چوبووه‌وه كه‌ كامیان پێشتر دێن؛ حه‌وت یان هه‌شت.
چوومه‌ لای دراوسێكانم، بزانم ئه‌وان چی ده‌ڵێن.
به‌ڵام چه‌نده‌ سه‌رم سوڕما كه‌ دیتم ئه‌وانیش ریزی ژماره‌كانیان له‌بیر چووبووه‌وه‌. یه‌ك، دوو، سێ، چوار، پێنج و شه‌شیان هێشتا ده‌زانی، به‌ڵام له‌وه‌ به‌دواوه‌، له‌بیریان چووبووه‌وه‌.
پێكه‌وه‌ چووینه‌ بازاڕگه‌ی شه‌قامی «سنامێنسكایا»، سوچی «باسێژنایا» و له‌ ئافره‌ته‌كه‌ی سه‌ركاسه‌مان پرسی. ئه‌ویش به‌ خه‌مباریه‌وه‌ خه‌نده‌یه‌كی كرد، چه‌كوشۆڵكه‌یه‌كی له‌ ده‌می ده‌رهێنا، له‌ لووتیه‌وه‌ هه‌ناسه‌یه‌كی هه‌ڵكێشا و گوتی: «به‌ڕای من له حاڵه‌تێكدا حه‌وت له‌ دوای هه‌شت دێت، كه‌ی هه‌شت دوای حه‌وت هات.»
به‌ خۆشحاڵیه‌وه‌ سوپاسی ئافره‌ته‌كه‌مان كرد و چوینه‌ ده‌ر. به‌ڵام له‌ناكاو كه‌ له‌ زانیاریه‌كه‌ی ئه‌و ورد بووینه‌وه‌، دووباره‌ ده‌ممان بووه‌وه‌ به‌ ته‌ڵه‌ی ته‌قیو‌، چونكه‌ قسه‌كه‌ی ئه‌ومان زۆر به‌ بێ مانا هاته‌ پێش چاو.
چیبكه‌ین؟ روومان كرده‌ هاوینه‌پاركه‌كه‌ و د‌ستمان كرد به‌ ژماردنی دره‌خته‌كان. به‌ڵام هه‌ر كه‌ گه‌یشتینه‌ شه‌ش، ‌وه‌ستاین و بووه‌ كێشه‌مان. به‌ڕای یه‌كێكمان دوای ئه‌وه‌ حه‌وت ده‌هات و به‌ڕای ئه‌وه‌ی دیكه‌مان هه‌شت.
ده‌مه‌قاڵێكه‌مان زۆر درێژه‌ی ده‌كێشا، به‌ڵام له‌به‌ختی ئێمه‌ منداڵێك له‌سه‌ر كورسیه‌كه‌ی كه‌وته‌خوار و هه‌ردوو لێوه‌كانی ته‌قین. ئه‌وه‌ ده‌مه‌قاڵێكه‌ی ئێمه‌ی كۆتایی پێهێنا.
له‌وێ لێكدابڕاین و گه‌ڕاینه‌وه‌ ماڵه‌كانمان‌.
*****
Daniil Charms
كۆمه‌ڵه‌ چێرۆكی Zwischenfaelle

ئێوه‌ ده‌ڵێن چی؟

2002/12/27

ده‌ڵێن ئه‌مڕۆ یه‌كه‌م منداڵی كلۆنه‌كراو (كۆپی كراو) هاتۆته‌ دونیاوه‌. كۆرپه‌ڵه‌یه‌كه‌، كۆپیه‌كی سه‌د له‌ سه‌دی دایكیه‌تی.
هه‌رچه‌نده‌ بیر له‌ زانست و ته‌كنۆلۆژیا ده‌كه‌مه‌وه‌، له‌ سنووره‌ بێكۆتاییه‌كانی، له‌ توانا له‌بن نه‌هاتووه‌كانی و ئه‌و پێشوه‌چوونه‌ی خێراییه‌ی چه‌ند ده‌یه‌ی رابردووی، ئه‌وا ئه‌و جیهانه‌ پان و به‌رین و بێسنوور و ئه‌و مرۆڤه‌ نه‌مرو هه‌میشه‌ زیندووه‌م به‌ خه‌یاڵدا دێن، كه له‌ ئایینه‌ جۆراوجۆره‌كاندا به‌ به‌هه‌شت و مرۆڤی شادكام باسیان لێوه‌ ده‌كرێت.
هه‌رچه‌نده‌ش بیر له‌ پلانه‌كانی مرۆڤی ده‌سه‌ڵاتخواز و ئه‌و دڵڕه‌قی و دڵمردووییه‌ی كه‌سانێك ده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ ژیانی ئه‌وانی دیكه‌ به‌ هیچ ده‌زانن و بۆ نموونه‌ ئاماده‌ن بۆمبێكی ناوكی به‌ سه‌ر شارێكی وه‌كوو هیرۆشیمادا به‌رده‌نه‌وه‌، ئه‌و دۆزه‌خ و مرۆڤه‌ له‌شزوخاوه‌م دینه‌ خه‌یاڵ، كه‌ هه‌ر باسكردنیان موچڕك به‌له‌شدا دێنن.
ئه‌رێ به‌ڕاست ده‌بێ زانست و ته‌كنیك به‌ره‌وكوێمان به‌رن؟‌

ئێوه‌ ده‌ڵێن چی؟

2002/12/26

رێک هه‌شت ساڵ له‌مه‌وبه‌ر بوو كه‌ بڕیاری سه‌فه‌رمدا. ده‌ڵێم سه‌فه‌ر و ناڵێم كۆچ، چونكه‌ كۆچ له‌ هه‌ناوی خۆیدا جۆرێك له‌ بێنیازی یان باشتر بڵێم بێهوده‌یی گه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌ڵگرتووه‌‌، به‌ڵام سه‌فه‌ر هه‌میشه‌ شتێكی كاتییه‌ و موسافیر یان رێبواریش هه‌میشه‌ چاوێكی له‌ كۆنه‌ هه‌واره‌ و به‌ خه‌یاڵی ئه‌وێوه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌ڕوات.
دووایین رۆژه‌کانی ساڵی 1994 بوون. خه‌ڵکی زۆربه‌ی وڵاتانی دونیا وه‌ک ئێستا خه‌ریکی ئاهه‌نگی به‌ڕێکردنی ساڵێک و به‌پێشوه‌چوونی ساڵێکی دیکه ‌بوون. له‌ وڵاته‌که‌ی ئێمه‌دا به‌گشتی و به‌ تایبه‌تیش له‌ شاره‌ دێرینه‌که‌ماندا له‌ جیاتی باران، به‌فر یان نوقڵ و گه‌زۆ، گولله‌ ده‌بارین. پردێکی تایبه‌ت بۆ گولله‌ی دۆشکه‌ و ئار پی جی و هه‌تا تۆپیش له‌ نێوان قه‌ڵای دێرین و شیراتۆنی نوێدا سازکرابوو. خه‌ڵکی شار نه‌وه‌ک هه‌ر بیری ئاهه‌نگی سه‌ر ساڵیان نه‌بوو، به‌ڵکو رۆژانه‌ کارو کاسبی و شه‌وانیش خورد و خه‌ویان لێحه‌رامکرابوو.
له‌ شه‌وێک له‌و شه‌وانه‌دابوو، ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ڵه‌ نه‌چووبم شه‌وی سه‌ری ساڵ بوو، که‌ من ناوی ده‌نێم شه‌وی به‌ بوونبه‌ست گه‌یشتن، کات و شوێنی خۆمم جێهێشتن و سه‌رێکم به‌ رابردوو و ئاینده‌دا و به‌ گه‌لێک شوێنی دیکه‌ی ئه‌و جیهانه‌دا کرد. که‌ گه‌ڕامه‌وه‌ ئیدی ئه‌وێ به‌که‌ڵک تێدا ژیان نه‌مابوو. بڕیارمدا سه‌رهه‌ڵگرم و ئۆغرکه‌م، به‌ره‌و شوێنێک له‌و شوێنانه‌ی دیکه‌ی ئه‌م جیهانه‌ پان و پۆڕه‌. شوێنێک به‌قه‌ولی سوهراب گوته‌نی خه‌ڵکه‌که‌ی هه‌ست به‌ کات، عه‌شقی زه‌وی و نه‌غمه‌ی بولبوله‌كان بکه‌ن.
هه‌ر له‌ یه‌کێک له‌و شه‌وانه‌شدا بوو، ‌ئاشتی و عه‌قلیش، که‌ ده‌مێک بوو به‌ دزیه‌وه‌ خۆیان له‌ناو گه‌ڵا زه‌رد و سیسهه‌ڵگه‌ڕاوه‌کانی دره‌ختی هیوادا حه‌شاردابوو، بۆی ده‌رچوون. ئاخر ئه‌و ئێواره‌یه‌ به‌چاوی خۆیان دیتبوویان چۆن گولله‌یه‌کی شه‌ڕبازه‌کان گه‌رمی له‌ جه‌سته‌ی ئه‌و حاجی له‌قله‌قه‌ بڕیبوو، که‌ ساڵه‌های ساڵبوو له‌سه‌ر به‌رزترین مناره‌کانی شاردا هێلانه‌یه‌کی بۆ خۆی سازکردبوو.
هه‌ر ئه‌و شه‌وه‌ ئیدی ژیان وه‌ستا. لاپه‌ڕه‌ی کتێبه‌کانم وه‌ک گه‌ڵای زه‌ردی پایزان له‌به‌رچاو هه‌ڵده‌وه‌ر‌ین. هه‌ر ئه‌و شه‌وه‌ بوو فۆکۆ ئیدی توانای لێکده‌رکردنی گوتاره‌کان و شیکردنه‌وه‌ی کارکردیانی نه‌ما و سۆربۆنه‌که‌ی جێهێشت، له‌ناو به‌له‌‌مێکی بچوکدا ملی زه‌ریاکانی گرت و شوێن بزر بوو. فۆکۆیامایش نه‌وه‌ک هه‌ر شاربه‌ده‌ر، به‌ڵکو مێژووبه‌ده‌ر کرا، ئه‌و مێژووه‌ی که‌خۆی کۆتاییه‌که‌ی بۆ نووسیبوو. شه‌ریعه‌تی ده‌رگای ئیرشادی به‌ڕووی خۆیدا داخست و ئیدی نه‌ ئاماده‌بوو قسه‌ بۆ که‌س بکات و نه‌ ئاماده‌یش بوو له‌و خه‌ڵوه‌تگایه‌ی بێته‌ده‌ر و جابریش ڕاپێچی ئه‌و زیندانه‌ کرا که‌ له‌سه‌رده‌می ئه‌مه‌ویه‌کانه‌وه‌ ئه‌وه‌ی پێی تێناوه‌ نه‌هاتۆته‌ده‌ر.
ئیدی له‌و کاته‌وه‌ تا ئه‌و ڕۆژه‌ی به‌چاوی پڕ له‌ فرمێسکه‌وه‌ بۆ دوایین جار وشه‌ی خواحافیزم به‌ده‌مدا هات، هاوده‌مه‌کانم به‌یته‌ ته‌نیاییه‌کانی سوهراب و زوڵفت شۆڕکه‌وه‌ی بورهان مه‌جید بوون. ئه‌و رۆژانه‌ كه‌م نه‌بوون، شه‌ش دانه‌ سی رۆژی بوون.

ئێوه‌ ده‌ڵێن چی؟

2002/12/23

دیاره‌ نه‌که‌رۆز ده‌یه‌وێ که‌ مه‌به‌ستم له‌و نووسینه‌ی پێشووترم سه‌باره‌ت به‌ رۆشنبیران رونتر بکه‌مه‌وه‌. ئه‌وا هه‌وڵده‌ده‌م بیکه‌م.
مه‌به‌ستی من ئه‌و هه‌سته‌یه‌ که‌ لای زۆربه‌ی رۆشنبیرانی کورد هه‌یه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌وان جۆرێک له‌ خۆبه‌زلزانین و له‌خۆڕازیبوونێکیان هه‌یه‌، که له‌وانه‌یه ‌لای رۆشنبیرانی که‌متر نه‌ته‌وه‌یه‌کی دیکه هه‌بێت. من دۆستایه‌تی و ناسیارێتی شه‌خسیم له‌ گه‌ڵ چه‌ند نووسه‌ردا هه‌یه‌، هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و ئاشنایانه‌م نه‌کردوون به‌ سه‌نگی مه‌حه‌ک به‌ڵام ئه‌وانیش له‌و رێسایه‌ به‌ده‌رنین، ئه‌وه‌م‌ زیاتر له‌ نووسراوه‌کاندا به‌دیکردووه‌. هه‌ر بۆ نموونه‌ چاوێک به‌ کتێبه‌ نوێکه‌ی فاڕوق ره‌فیقدا بخشێنن که‌ پێشتر له‌ نه‌یستاندا باسمکردبوو، بزانن له‌ خۆیان به‌ولاوه ( ئه‌و وشه‌ی ئێمه‌ هه‌ر به‌ته‌نیا بۆ خۆی به‌کاردێنێ) کێی دیکه‌ی قه‌بووڵه؟‌ پێی وایه‌ دوای ئه‌فلاتۆن و هێگل و هایدێگه‌ر ئه‌و دێت! (لێره‌دا به‌ هیچ جۆرێک مه‌به‌ستم ناوه‌ڕۆکی کتێبه‌که‌ی نییه‌ و مه‌به‌ستم ته‌نیا زمانی دواندن و ئه‌و شوێنه‌یه‌ که‌ ئه‌و قسه‌ی لێوه‌ده‌کات). سه‌یر ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌و جۆره‌ لافلێدانه‌ هه‌ر له‌به‌رامبه‌ر هاوپیشه‌کانیاندا نییه‌، به‌ڵکو جۆرێک له‌ منه‌تباریشی گرتۆته‌خۆی، به‌وه‌ی که‌ کۆمه‌ڵگه‌ به‌ منه‌تباری خۆیانده‌زانن. مه‌به‌ستی من ئه‌وه‌ نییه‌ که‌ له‌ کاری ئه‌وان که‌مکه‌مه‌وه‌ و پێموابێ کاره‌که‌یان بێهوده‌یه‌، به‌ڵام من کاره‌که‌یان به‌ ‌پله‌ی یه‌که‌م به‌ئیلتیزامێک له‌به‌رامبه‌ر خۆدا ده‌زانم و ئه‌وه‌ی ئه‌وان ده‌یکه‌ن به‌پیره‌وه‌چوونێکی ده‌نگی ده‌روونی خۆیانه و ده‌کرێ ئه‌و جۆره‌ ئیلتیزامه‌ش له‌ زۆر کار و پیشه‌ی دیکه‌دا به‌دیبکرێت‌.
زۆر له‌وه‌ش سه‌یرتر ئه‌و بێده‌ره‌تانیه‌ی ئه‌وانه‌ له‌ ناو کۆمه‌ڵگه‌دا، ئه‌مه‌ بۆ من زیاتر له‌ پاڕادۆکسێک ده‌چێت. دیاره‌ له‌ جیاتی هه‌موو پاداشتێکی دیکه‌ی ماددی، ده‌ره‌نجامی کاره‌که‌ی ئه‌وان درووستبوونی ئه‌و هه‌سته‌یه له ‌لایان‌.
دوور نییه‌ مێژووی دوورودرێژی خه‌باتی کوردانیش ده‌ستی له‌درووستبوونی ئه‌و هه‌سته‌دا نه‌بووبێت، ئاخر خه‌باتی قه‌ڵه‌م زۆر جاران له‌ خه‌باتی تفه‌نگ به‌ به‌رزتز سه‌یرکراوه‌.

ئێوه‌ ده‌ڵێن چی؟